Một cuộc khảo sát mới tiết lộ nghịch lý trong môi trường làm việc hiện đại: đa số nhân viên đang tích cực sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) như một công cụ học tập và nâng cao kỹ năng, dù họ vẫn bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về độ chính xác của thông tin mà AI cung cấp.
AI trở thành "gia sư" không chính thức tại nơi làm việc
Báo cáo chỉ ra rằng nhân viên trên toàn cầu đang tranh thủ sử dụng các công cụ AI, như chatbot, để xây dựng và củng cố kỹ năng một cách nhanh chóng và kín đáo. Xu hướng này phản ánh nhu cầu cấp thiết phải thích ứng với tốc độ thay đổi công nghệ và áp lực cạnh tranh trong sự nghiệp.
- Học nhanh, học kín: AI cho phép nhân viên tìm kiếm giải đáp tức thì cho các thắc mắc chuyên môn, yêu cầu giải thích các khái niệm phức tạp, hoặc thậm chí nhờ hỗ trợ phân tích dữ liệu mà không cần phải làm gián đoạn công việc của đồng nghiệp hoặc lộ ra những lỗ hổng kiến thức.
- Chủ động nâng cấp bản thân: Thay vì chờ đợi các khóa đào tạo chính thức từ công ty, nhiều người chủ động sử dụng AI như một nền tảng học tập cá nhân hóa, giúp họ "lên trình" kỹ năng AI và các kỹ năng liên quan khác một cách chủ động.
- Nghịch lý lo ngại: Đáng chú ý, khoảng 65% người được hỏi thừa nhận họ lo lắng về tính chính xác và độ tin cậy của thông tin từ AI. Dù vậy, lợi ích về tốc độ, sự tiện lợi và khả năng tiếp cận dường như vượt trội hơn những lo ngại này trong thực tế sử dụng.
Tại sao xu hướng này lại quan trọng?
Sự dịch chuyển này không chỉ là câu chuyện về công nghệ mà còn phản ánh sự thay đổi văn hóa học tập trong doanh nghiệp.
- Thay đổi mô hình đào tạo: Nó đặt ra câu hỏi về vai trò của các phòng ban Đào tạo & Phát triển (L&D) truyền thống. Các chương trình đào tạo cần phải linh hoạt hơn, tích hợp hướng dẫn về cách sử dụng AI một cách hiệu quả và có phê phán.
- Yêu cầu về "kỹ năng kiểm chứng": Khi AI trở thành nguồn tham khảo phổ biến, kỹ năng quan trọng nhất có thể không phải là biết cách hỏi AI, mà là khả năng đánh giá, kiểm chứng và bổ ngữ thông tin từ AI với các nguồn tin cậy khác.
- Áp lực lên nhà quản lý: Lãnh đạo và quản lý cần nhận thức được xu hướng này để có thể hỗ trợ nhân viên, thiết lập các nguyên tắc sử dụng AI an toàn và hiệu quả, đồng thời khuyến khích văn hóa chia sẻ kiến thức mở thay vì học tập âm thầm.
Tương lai của học tập tại nơi làm việc
Sự phổ biến của AI như một công cụ học tập cho thấy tương lai của phát triển kỹ năng sẽ mang tính cá nhân hóa cao, theo nhu cầu thời gian thực và ít phụ thuộc vào cấu trúc cứng nhắc. Tuy nhiên, để xu hướng này mang lại hiệu quả tối ưu và giảm thiểu rủi ro, cần có sự kết hợp giữa:
- Trách nhiệm cá nhân: Nhân viên phải phát triển tư duy phản biện và ý thức kiểm tra thông tin.
- Hỗ trợ của tổ chức: Doanh nghiệp cần cung cấp nền tảng, công cụ AI đáng tin cậy và các hướng dẫn sử dụng rõ ràng.
- Chính sách rõ ràng: Xây dựng các quy định về bảo mật dữ liệu và đạo đức khi sử dụng AI trong công việc.
Kết luận, việc nhân viên âm thầm sử dụng AI để học hỏi là một tín hiệu của sự chủ động, nhưng cũng là hồi chuông cảnh báo cho các doanh nghiệp. Thay vì ngăn cản, các tổ chức cần dẫn dắt, trang bị cho đội ngũ của mình khả năng khai thác sức mạnh của AI một cách thông minh và an toàn, biến nó từ một "trợ lý mờ ám" thành một đối tác đào tạo chính thức và đáng tin cậy.