Số liệu mới tiết lộ các hội đồng địa phương tại Anh đang chi số tiền gần gấp đôi cho các trường tư thục dành cho trẻ em có nhu cầu giáo dục đặc biệt và khuyết tật (SEND) so với năm năm trước, trong bối cảnh ngân sách eo hẹp.
Chi phí tăng 87% trong 5 năm
Phân tích dữ liệu từ 27 chính quyền địa phương do The i Paper thực hiện cho thấy, chi phí cho các vị trí học tập này đã tăng từ 270 triệu bảng Anh (2020/21) lên gần 500 triệu bảng (2024/25) – mức tăng 87%. Trong khi đó, chi tiêu cho các dịch vụ SEND trong trường công lập tại 27 khu vực này tăng khoảng 50%, từ 550 triệu lên 840 triệu bảng.
Dữ liệu được Đảng Dân chủ Tự do thu thập thông qua các yêu cầu theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOI) và chia sẻ độc quyền, phản ánh áp lực tài chính ngày càng lớn mà các hội đồng phải đối mặt để đáp ứng nhu cầu hỗ trợ SEND đang gia tăng.
Sự phụ thuộc ngày càng lớn vào khu vực tư nhân
Các con số cho thấy các hội đồng ngày càng phụ thuộc vào các trường tư để thực hiện các vị trí được liệt kê trong Kế hoạch Giáo dục, Sức khỏe và Chăm sóc (EHCP) của trẻ – các tài liệu pháp lý mô tả nhu cầu và mở khóa hỗ trợ bổ sung.
Bà Munira Wilson, phát ngôn viên giáo dục của Đảng Dân chủ Tự do, cảnh báo chi phí đang "leo thang ngoài tầm kiểm soát" và kêu gọi áp dụng ngay trần lợi nhuận cho tất cả các cơ sở cung cấp dịch vụ SEND tư nhân.
Những địa phương chi tiêu cao nhất
Hội đồng Hạt Kent (do Đảng Cải cách điều hành) có chi phí cao nhất, với 91 triệu bảng cho trường SEND tư trong năm 2024/25 và dự kiến tăng lên 108 triệu bảng năm sau. Tổng chi cho hỗ trợ SEND (cả công và tư) của hạt này là 255 triệu bảng, dự kiến đạt 285 triệu bảng vào 2025/26.
Hội đồng Hạt Essex đứng thứ hai với tổng chi 128 triệu bảng cho cả trường công và tư năm 2024/25. Đại diện Essex cho biết họ có nghĩa vụ hỗ trợ 16.000 trẻ có EHCP và việc này "đôi khi cần thiết phải sử dụng khu vực độc lập".
Một số địa phương ghi nhận mức tăng đột biến. Hội đồng Herefordshire (Bảo thủ) chứng kiến chi phí trường tư tăng 350% trong 5 năm, từ 1,9 triệu lên 8,4 triệu bảng. Tại Calderdale (Lao động), con số này tăng 320%, từ 4 triệu lên 17 triệu bảng.
Nguyên nhân và thách thức cốt lõi
Kể từ cuộc cải cách SEND năm 2014, số trẻ có EHCP đã tăng từ 240.000 lên gần 640.000. Tuy nhiên, việc mở rộng trường chuyên biệt công lập không theo kịp. Dữ liệu từ Mạng lưới Hội đồng Hạt (CCN) cho thấy 83% các trường này đã đầy hoặc quá tải.
Theo Viện Nghiên cứu Tài chính (IFS), điều này buộc các hội đồng phải sử dụng vị trí tại trường tư để hoàn thành nghĩa vụ pháp định, với chi phí trung bình 62.000 bảng/trẻ – gấp hơn hai lần chi phí một suất ở khu vực công (24.000 bảng).
Bà Hayley Harding, đồng sáng lập nhóm phụ huynh SEND Let Us Learn Too, nhận định các cải cách hiện tại chưa giải quyết được vấn đề năng lực tại các trường chuyên biệt trên toàn quốc. "Việc tạo thêm nhiều vị trí chuyên biệt là điều bắt buộc để bất kỳ cuộc cải cách nào thành công. Hòa nhập vào giáo dục phổ thông sẽ giúp ích, nhưng không phải là câu trả lời duy nhất vì một số trẻ sẽ luôn cần một vị trí chuyên biệt."
Biện pháp kiểm soát và hướng đi mới
Chính phủ đã công bố kế hoạch siết chặt việc trục lợi từ các trường SEND tư nhân, với các "khung giá quốc gia mới và tiêu chuẩn được tăng cường" để ngăn chi phí leo thang. Một phát ngôn viên Chính phủ cho biết các biện pháp nhằm "đảm bảo mọi vị trí chuyên biệt mang lại tiến bộ thực sự cho trẻ em – chứ không phải hóa đơn cao hơn cho các hội đồng".
Bên cạnh đó, kế hoạc cải cách lớn của Đảng Lao động đối với hệ thống SEND hướng tới việc nhiều trẻ em hơn sẽ nhận được sự hỗ trợ cần thiết ngay trong các trường học phổ thông, với khoản đầu tư 3 tỷ bảng để tạo thêm hàng nghìn vị trí chuyên biệt.
Tuy nhiên, bà Claire Dorer, Giám đốc điều hành Hiệp hội các Trường Chuyên biệt Quốc gia, cảnh báo không nên dừng kế hoạch xây thêm trường chuyên biệt "trước khi có một đề xuất nhất quán và hiệu quả cho nhiều trẻ em có SEND hơn trong trường phổ thông".
Bài học từ những mô hình thành công
Một số địa phương đã chứng minh có thể kiểm soát chi phí. Hội đồng Bolton (Lao động) đã cắt giảm 48% chi phí cho trường SEND tư, từ 7 triệu bảng (2020/21) xuống còn 3,8 triệu bảng (2024/25). Bolton cung cấp một điểm liên hệ duy nhất cho các gia đình và vận hành mạng lưới trường chuyên biệt cùng các chuyên gia hỗ trợ trẻ SEND trong trường phổ thông địa phương.
Tương tự, Barking và Dagenham cắt giảm 13% chi tiêu cho trường SEND tư trong 5 năm, đồng thời tăng 38% chi cho trường chuyên biệt công lập. Chiến lược của khu vực này tập trung vào tăng cường khả năng hỗ trợ học sinh SEND của các trường phổ thông, đồng thời mở rộng các địa điểm cung cấp dịch vụ chuyên biệt tại địa phương.
Bộ Giáo dục khẳng định: "Các cải cách SEND mang tính thế hệ của chúng tôi đang chuyển đổi hệ thống – được hỗ trợ bởi 4 tỷ bảng để đảm bảo hỗ trợ chuyên biệt có sẵn trong mọi trường học và cộng đồng, ở giai đoạn sớm nhất có thể. Chúng tôi cũng hỗ trợ các hội đồng với 3,7 tỷ bảng để tạo 60.000 vị trí chuyên biệt trên toàn quốc."