Trong bối cảnh cuộc cách mạng AI diễn ra với tốc độ chóng mặt, các doanh nghiệp Anh đang đứng trước ngã rẽ quan trọng. Việc đầu tư vào năng lực AI cho nhân sự đầu sự nghiệp không chỉ là lựa chọn chiến lược mà còn là yêu cầu cấp thiết để giải quyết cuộc khủng hoảng năng suất lao động đang ngày càng trầm trọng. Theo báo cáo Gen(eration) AI từ The King’s Trust, hơn một nửa số công việc dành cho thanh niên dự kiến sẽ thay đổi trong vòng một thập kỷ tới, đặt ra thách thức lớn cho thị trường lao động.
Tại sao AI literacy là nền tảng cho nhân lực trẻ?
Hiện nay, phần lớn các cuộc thảo luận về AI vẫn tập trung vào các vai trò chuyên môn cao như nhà khoa học dữ liệu hay kỹ sư máy học. Tuy nhiên, sự thật là những vai trò này chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng thể năng suất có thể đạt được. Nguồn năng suất thực sự nằm ở lực lượng lao động trẻ đông đảo: sinh viên tốt nghiệp, thực tập sinh và nhân viên mới vào nghề. Chính nhóm này sẽ là những người đưa AI vào mọi hoạt động của doanh nghiệp.
- Tiềm năng nhân lực khổng lồ: Theo Văn phòng Thống kê Quốc gia (ONS), gần 1 triệu thanh niên Anh từ 16-24 tuổi không tham gia học tập, việc làm hoặc đào tạo (NEET). Con số này đang có xu hướng tăng nhẹ.
- Khoảng cách kỳ vọng và thực tế: 79% thanh niên tin rằng AI sẽ quan trọng với sự nghiệp của họ, nhưng rất ít người được đào tạo hoặc hướng dẫn để thực sự thành thạo.
- Cơ hội năng suất 16 tỷ bảng: Việc trang bị kỹ năng AI rộng rãi, đặc biệt thông qua phát triển nhân lực đầu sự nghiệp, có thể giải phóng giá trị này. Nếu không hành động sớm, khoảng cách kỹ năng sẽ ngày càng lớn.
Rào cản cấu trúc trong tích hợp AI
Kỹ năng AI đơn thuần sẽ không mang lại kết quả nếu doanh nghiệp vẫn vận hành với cơ sở hạ tầng công nghệ lạc hậu. Nghiên cứu từ Ricoh cho thấy một tỷ lệ đáng kể thời gian làm việc vẫn bị lãng phí vào các quy trình hành chính nặng nề:
- Tại Anh: 28% nhà quản lý và 26% nhân viên văn phòng cho biết phần lớn thời gian trong ngày dành cho công việc hành chính thay vì công việc tạo giá trị.
- Sự kém hiệu quả lan rộng: Thiếu công cụ, công nghệ và kỹ năng để loại bỏ các tác vụ thủ công hàng ngày khiến tình trạng này trở nên trầm trọng.
Do đó, đầu tư vào AI literacy mà không đi kèm đầu tư công nghệ đồng bộ là một nỗ lực lãng phí. Các tổ chức tiên tiến nhất đã mở rộng tiêu chí lựa chọn công nghệ vượt ra ngoài các yếu tố cốt lõi như chức năng, bảo mật và chi phí. Trải nghiệm người dùng (Employee Experience) đã trở thành đòn bẩy năng suất quan trọng. Các chỉ số như thời gian hoàn thành tác vụ, xu hướng áp dụng, và mức độ giảm thiểu công việc hành chính hiện là những thông tin giá trị nhất mà tổ chức có thể thu thập.
Xác định lộ trình AI cho nhân lực trẻ
Đào tạo AI không thể chỉ là một khóa học chung chung. Nó cần được xây dựng như một lộ trình tiến bộ, phù hợp với từng giai đoạn nghề nghiệp và bối cảnh công việc thực tế:
- Giai đoạn đầu: Tập trung vào hiểu biết thực tiễn thay vì chuyên môn kỹ thuật sâu. Nhân viên trẻ cần biết cách AI được tích hợp trong quy trình làm việc hàng ngày, nơi tự động hóa có thể loại bỏ công việc hành chính giá trị thấp, và cách sử dụng AI có trách nhiệm với sự giám sát của con người.
- Phát triển năng lực: Doanh nghiệp cần xây dựng khung năng lực AI rõ ràng, xác định trình độ AI literacy ở các cấp độ và vai trò khác nhau.
- Hợp tác đào tạo: Đầu tư vào các chương trình học nghề kết hợp đại học và các vị trí dành cho sinh viên tốt nghiệp tập trung vào AI, kết hợp với cố vấn, thực tập và phát triển kỹ năng thực hành.
Kết quả là một đường ống nhân tài được trang bị cả kỹ năng thực tiễn và chiến lược, giúp tổ chức thích ứng với tương lai đồng thời mở ra cơ hội mới cho thế hệ tiếp theo. Cách tiếp cận này mở rộng khả năng tiếp cận các công việc trong các lĩnh vực tăng trưởng nhanh, thúc đẩy di động xã hội và đảm bảo việc áp dụng công nghệ đi kèm với phát triển con người. Đối với các tổ chức đang chịu áp lực cải thiện năng suất, xây dựng những lộ trình này là một mệnh lệnh chiến lược không thể trì hoãn.